آقا سيد محمد حجت ، برادرزادهء حجة الاسلام مرحوم آقا سيد حسين كوه كمرى « 1 » تبريزى كه از مجتهدين بزرگ و پيشوايان شيعه به شمار مىآمد . پس از فوت علامهء انصارى در نجف مجمع و مجلس درس بزرگ داشت ، معزى اليه نيز تحصيلات خود را در نجف نزد علامنين ميرزا محمد حسين نائينى و آقا ضياء الدين عراقى تكميل و در زمان مرحوم حاج شيخ عبد الكريم يزدى حايرى از تبريز به قم آمد و چندى هم زيب مجلس و مدرس آن مرحوم بود . پس از فوت ايشان به جاى او به تدريس و اقامت نماز جماعت پرداخت ، و امروز يكى از زعماى حوزهء علميه قم است كه به كثرت اطلاع و احاطه بر فروع مسائل فقهيه اشتهار و امتياز دارد و سن شريفشان قريب شصت سال است . آقا محمد كبير - « 2 » از علماء و مجتهدين و از طايفه بيگدلى اين سرزمين است . پس از تحصيلات ابتدائيه و سطوح در قم و تهران به نجف اشرف مسافرت نمود و در خدمت مدرس اعظم علامه ثانى ملا محمد كاظم خراسانى و ديگران مشغول تحصيل و پس از فوت آن

--> ( 1 ) - مرحوم آيت اللّه حجت در سال 1310 قمرى در شهر تبريز ديده به دنيا گشود . علوم مقدماتى را نزد علماى آن جا و مخصوصا پدر دانشمندش مرحوم آقا سيد على كوه‌كمرى فرا گرفت . در سنهء 1330 رهسپار نجف اشرف گرديد و فقه و اصول و رجال و حديث و حكمت را از محضر آيات اللّه خراسانى و يزدى ، آقا سيد ابو تراب خوانسارى ، شيخ الشريعه اصفهانى ؛ شيخ على قوچانى ؛ شيخ على گنابادى ، آقا سيد محمد فيروز آبادى ، ميرزا محمد حسين نائينى ؛ و آقا ضياء الدين عراقى كه هريك فحلى نامور ، و علامه‌اى دانش‌گستر بودند ؛ تكميل نمود ، تا اين‌كه در سايهء هوش و نبوغ و زحمات فوق‌العاده‌اش ، سرانجام به مقامات عاليه علمى و مراتب راقيه اجتهاد و به تحر در علوم دين نائل گشت . سرعت انتقال و حافظه قوى و مهارتش در فقه و اصول و حديث و رجال مورد اعتراف اماثل و اقران ، و شخصا فقيهى وارسته و داراى همتى عالى و كاردان و بسيار موقعيت‌شناس ؛ و از لحاظ متانت و بردبارى و كار زياد و تحمل در برابر مشكلات بود . در سال 1349 به قم آمد و يكى از اعاظم علما و مدرسين آن حوزهء مقدسه بود . آيت اللّه مؤسس مرحوم حاج شيخ عبد الكريم حائرى توجهى مخصوص به آن عالم عامل و فقيه كامل نموده ؛ و در تكريم و بزرگداشت وى سعى بليغ مبذول مىداشت . بعد از رحلت آن مرحوم آيت اللّه حجت در جاى وى تدريس كرد ؛ ساير فقها و علماى حوزه نيز تقدمش را مراعات نموده و بدين‌گونه آوازهء علم و فضيلتش شايع و همان موقع از مراجع بزرگ تقليد و زعماى عاليقدر حوزه محسوب گشت ؛ و در حفظ حوزه و ادارهء امور طلاب و امتحانات آنان كوششى فراوان داشت . با اين كه سال‌ها مبتلا به چندين كسالت درد سينه و ضعف قلب و فشار خون و سوء هضم بود ، و پيوسته از سوزش بيمارى مىسوخت و فوق العاده در ناراحتى به سر مىبرد ، مع الوصف تا آخر ايام زندگانى به تدريس و جواب استفئآت و رسيدگى به امور مسلمين و پرداخت نان حوزهء علميه كه آن مرحوم به عهده داشت و مخصوصا امر ساختمان مدرسه بزرگ « حجتيه » و غيره را رها نكرد . تأليفات ذيقيمتى در فقه و اصول و رجال و حديث از خود به يادگار گذارده ، ولى متأسفانه هنوز هيچ‌كدام چاپ و منتشر نشده است . آثار ارجدار آن بزرگ‌مرد علم و دين و فضيلت ، گذشته از تأليفات سودمند و تربيت علما و دانشمندان بسيار ، تأسيس مدرسه عالى « حجتيه » است كه بهترين يادگار آن مرحوم و نشانهء علوّ همت و نيت پاك آن مرد بزرگ است . آيت اللّه حجت در سال 1372 به رحمت حق پيوست و در مقبرهء مخصوص خود در مدرسهء حجتيه مدفون گرديد ( د ) . ( 2 ) - مرحوم آيت اللّه كبير در سال 1369 هجرى قمرى در قم وفات يافت و در قبرستان « شيخان » مدفون گرديد ( د )